Truyền thông Trung Quốc hân hoan, khen ngợi đội nhà thi đấu chủ động, kiểm soát và áp đặt được thế trận trong trận thắng Việt Nam 3-0 ở bán kết U23 châu Á 2026.
Trước giờ bóng lăn tối 20/1, Trung Quốc được đánh giá là đội chơi thiên về phòng ngự, thực dụng. Họ là đội duy nhất vào bán kết mà không nhận bàn thua nào, trong khi chỉ ghi được một bàn – tính trong 90 phút. Nhưng những gì diễn ra ở Prince Abdullah Al-Faisal Sports City cho thấy một bộ mặt hoàn toàn khác của thầy trò Antonio Puche Vicente. Họ chủ động tấn công, lần đầu từ đầu giải cầm bóng trên 50% và hoàn toàn áp đặt thế trận lên Việt Nam.
Khuất Văn Khang tranh bóng với cầu thủ Trung Quốc trong trận thua của Việt Nam ở bán kết U23 châu Á trên sân Prince Abdullah Al-Faisal Sports City, thành phố Jeddah, Arab Saudi tối 20/1/2026. Ảnh: AFC
Sự áp đảo của Trung Quốc được thể hiện ở nhiều chỉ số quan trọng, như số pha dứt điểm (15-7), khả năng tranh chấp tay đôi (51%-49%) và hiệu suất chuyển hóa cơ hội thành bàn thắng (20%-0%). Ba bàn thắng của Peng Xiao, Xiang Yuwang và Wang Yudong dành cho Trung Quốc đến như điều tất yếu. Đặc biệt, hai bàn liên tiếp đầu hiệp hai đã phá vỡ hoàn toàn thế cân bằng, đẩy Việt Nam vào thế rượt đuổi trong điều kiện bất lợi về tâm lý lẫn thế trận.
Trung Quốc không lùi sâu như bốn trận trước. Ngay trong hiệp một, họ chủ động đẩy đội hình lên cao hơn, tranh chấp quyết liệt ở trung tuyến và sẵn sàng giữ bóng khi cần thiết. Theo phân tích của Titan Sports, việc dâng cao này mang lại hai lợi thế rõ rệt cho Trung Quốc. Đầu tiên là khai thác ưu thế thể hình và sức mạnh trong những pha đối đầu trực diện. Bên cạnh đó, họ cũng hạn chế không gian để các cầu thủ Việt Nam sử dụng kỹ thuật cá nhân ở khu vực sát cấm địa, nơi những pha rê dắt hoặc va chạm dễ tạo ra tình huống nguy hiểm.
Trong hiệp một, Trung Quốc giữ bóng tới 63% thời lượng, con số gây bất ngờ với nhiều khán giả vốn quen nhìn họ chơi phòng ngự thụ động. Trong bốn trận trước đó, họ đều không giữ bóng quá 49% thời gian. Một yếu tố khác là Việt Nam không đủ khả năng gây áp lực tầm cao một cách liên tục, nên sẽ có nhiều lúc phải lùi về. Khi đoàn quân Kim Sang-sik làm vậy, Trung Quốc “có thời gian và không gian để tổ chức các pha triển khai bóng từ tuyến dưới, thay vì phất dài lên phía trên như thường thấy”.
HLV Puche không giấu việc đã điều chỉnh cách chơi. Sau trận, ông thừa nhận đội bóng “thay đổi chiến thuật và kiểm soát được trận đấu”, theo thông tấn Xinhua. Trung Quốc xoay tua tới sáu vị trí trong đội hình xuất phát, nhưng sự gắn kết không hề suy giảm. Theo HLV người Tây Ban Nha, lý do đơn giản là ông có trong tay nhiều cầu thủ đủ chất lượng để đáp ứng yêu cầu chiến thuật.
VIE 0-3 CHN Diễn biến chính trận đấu.
Báo chí Trung Quốc đánh giá Puche như một HLV mang nặng tư duy giáo dục bóng đá. Ông được so sánh với Bob Houghton, người từng làm việc tại Trung Quốc cuối những năm 1990 và nổi tiếng với cách tiếp cận chú trọng nền tảng tư duy cho cầu thủ. Puche yêu cầu các học trò tập trung vào việc ra quyết định đúng trong từng bối cảnh cụ thể của trận đấu.
Trước Việt Nam, điều đó thể hiện rất rõ. Khi nhận thấy đối thủ không gây áp lực tầm cao, Trung Quốc ưu tiên giữ bóng, bảo vệ quyền kiểm soát và tổ chức đội hình ở trạng thái cân bằng. Các pha tấn công được chuẩn bị kỹ lưỡng, với sự tham gia đồng bộ của nhiều cầu thủ. Titan Sports ví cách chơi này như việc “liên tục đá phạt bóng sống”. Tức là đội hình đã được sắp xếp theo cùng khuôn mẫu để tấn công, tăng khả năng ghi bàn. Khoảng cách giữa các tuyến được giữ chặt, nhờ đó họ giảm thiểu rủi ro nếu mất bóng.
Hiệp hai bắt đầu với bàn mở tỷ số của trung vệ Peng Xiao sau một tình huống không chiến. Bàn thắng này cho thấy Trung Quốc tận dụng rất tốt lợi thế thể hình, với chiều cao trung bình 1,82 m, so với Việt Nam 1,76 m. Chỉ năm phút sau, Xiang Yuwang nhân đôi cách biệt, đặt Việt Nam vào tình thế buộc phải dâng cao hơn nhằm tìm bàn gỡ.
Chỉ khi đó, Trung Quốc mới chấp nhận lùi thấp hơn, nhường quyền kiểm soát bóng. Tỷ lệ cầm bóng của họ giảm dần, đến cuối trận chỉ còn nhỉnh hơn Việt Nam 2%. Dù vậy, sự thay đổi này không khiến Trung Quốc mất kiểm soát. Hệ thống phòng ngự vẫn giữ được cấu trúc, các cầu thủ tuyến trên sẵn sàng gây áp lực ngay khi mất bóng, hạn chế tối đa khả năng phản công nhanh của Việt Nam.
Thẻ đỏ của Phạm Lý Đức ở phút 74 càng khiến cục diện trở nên khó khăn hơn cho Việt Nam. Trong những phút bù giờ, Wang Yudong ghi bàn ấn định tỷ số 3-0, khép lại một trận đấu mà Trung Quốc “thắng hoàn toàn thuyết phục”.
Phạm Lý Đức (phải) trong tình huống áp sát Hu Hetao. Ảnh: AFC
Một góc nhìn khác đến từ Sina Sports cho rằng Trung Quốc đã “lừa” được các đối thủ, trong đó có Việt Nam, bằng chính hình ảnh quen thuộc của họ. Trước giải, dư luận trong nước tỏ ra bi quan về thầy trò Puche. Thành tích quá khứ, sự thiếu vắng những ngôi sao nổi bật và các trận giao hữu không mấy ấn tượng khiến đội bóng này bị đánh giá thấp. Các đối thủ, khi xây dựng phương án chuẩn bị, phần nào cũng dựa trên những thông tin và nhận định đó.
Thực tế trên sân lại khác. Trung Quốc cho thấy kỷ luật chiến thuật cao, khả năng tổ chức tốt và tinh thần thi đấu bền bỉ. Khoảng cách giữa hình ảnh trước giải và màn trình diễn thực tế tạo ra yếu tố bất ngờ, khiến đối thủ khó điều chỉnh kịp trong trận đấu.
Báo Quảng Đông thì tin rằng chiến thắng trước Việt Nam mở ra một tương lai mới cho bóng đá Trung Quốc. Họ cho rằng Trung Quốc đã trải qua quá nhiều thất bại, đến mức khi bước vào bán kết gặp Việt Nam, nhiều người hâm mộ vẫn có cảm giác bi quan. Việt Nam đến trận này với bốn trận toàn thắng, trong đó có việc loại chủ nhà Arab Saudi và UAE.
Vì thế, chiến thắng 3-0 mang ý nghĩa lớn hơn suất vào chung kết. Trận đấu này góp phần xây dựng thói quen chiến thắng cho các cầu thủ trẻ, thứ mà báo chí Trung Quốc gọi là “khí chất thi đấu”. Cầu thủ trẻ khi thắng nhiều trận đấu thuyết phục, sẽ tạo ra nền tảng tâm lý khác biệt khi bước vào những cuộc chiến lớn.
Với Xinhua, chiến thắng này như một cột mốc “liên thăng tam cấp”, tức là bóng đá Trung Quốc nhảy vọt ba bước, về thành tích, về cách vận hành chiến thuật và về tinh thần. Họ lần lượt vượt qua vòng bảng với trận thắng Australia, đánh bại Uzbekistan trên loạt luân lưu tứ kết, rồi thắng đậm Việt Nam ở bán kết để lần đầu góp mặt trong trận chung kết U23 châu Á.
Puche gọi đây là khoảnh khắc quan trọng với bóng đá Trung Quốc. Ông đề cao những ngày tập huấn dài, hàng giờ xem băng hình và sự nỗ lực chung của toàn đội. Các cầu thủ như Peng Xiao hay Wang Yudong cũng cho thấy sự tự tin đáng kể, thậm chí khẳng định họ đã dự liệu được kết quả tích cực trước Việt Nam.
Với Việt Nam, trận thua này để lại nhiều điều cần suy ngẫm. Đoàn quân Kim Sang-sik không chơi dưới sức trong toàn bộ trận đấu, nhưng rõ ràng đã gặp khó trước một Trung Quốc khác với dự đoán. Việc đối thủ chủ động cầm bóng, tấn công có tổ chức và sẵn sàng thay đổi nhịp độ khiến Việt Nam không thể áp đặt lối chơi quen thuộc.
Trung Quốc đã bước ra khỏi cái bóng của chính họ, còn Việt Nam không kịp thích nghi với điều đó.
Hoàng An tổng hợp